Franz somt vijf criteria op die vervuld moeten zijn opdat een bedrijf met AI productiviteitswinst kan boeken.
- De taak die wordt geautomatiseerd, moet een impact hebben op de totale productie van het bedrijf.
- De winst moet naar het bedrijf gaan en mag niet alleen een voordeel voor de werknemer betekenen.
- Eerdere en volgende stappen in het proces moeten mee opschalen.
- Managers moeten bereid zijn om te veranderen hoe het werk wordt uitgevoerd.
- De concurrentie kan het bedrijf niet onmiddellijk dwingen om het voordeel door te geven aan de klant.
“Als een van die schakels ontbreekt, vertaalt de vooruitgang op het niveau van de werknemer zich niet lineair in de bedrijfswinst, de totale productie of de macro-economische cijfers”, zegt hij.
Franz gelooft dat de productiviteitswinsten door AI wellicht ongelijk verdeeld zullen zijn en een grillige lijn doorheen de economie zullen trekken. Sommige bedrijven zullen er over de hele lijn op vooruitgaan, met name in activiteiten zoals de klantenondersteuning, de verwerking van schadeaangiften en specifieke softwareprocessen.
In andere delen van de economie zal de impact van AI mogelijk kleiner zijn. “In gespecialiseerd juridisch werk en adviesverlening, in gezondheidszorg en geneeskunde, en in organisaties waar het moeilijkste niet is om meer te produceren, maar om op basis van een analyse goede beslissingen te nemen, kan de winst die AI oplevert veel kleiner zijn”, besluit Franz.
AI-systemen zijn nog lang niet zo slim als de mens
In sommige tests presteren AI-systemen beter dan mensen met een doctoraatsdiploma, maar dat is volgens equity portfolio manager Mark Casey niet het soort intelligentie dat menselijk werk vervangt. “AI-systemen herkennen en reproduceren patronen. Ze hebben geen flauw benul van wat een fiets of zadel is. Ze doen statistisch onderbouwde gokken, maar het blijven gokken.”
Voor veel taken in de echte wereld heeft AI volgens Casey nog een lange innovatieweg te gaan eer het betrouwbaar genoeg is om mensen te vervangen. “Eenvoudige veranderingen aan de context van elementaire spelletjes zoals boter-kaas-en-eieren of taken die inzicht vereisen in hoe de wereld werkt, kunnen hun beperkingen aan het licht brengen”, zegt hij. Er gaapt nog altijd een brede kloof die mensen met hun ervaring, begrip van de context en creativiteit kunnen opvullen.
“Wie met taal en cijfers werkt voelt zich misschien sterker bedreigd, omdat AI-systemen specifiek gebouwd zijn om die te produceren,” licht Casey toe. “Kunnen schrijven of programmeren alleen is echter niet genoeg om succesvol te zijn. Het moeilijke gedeelte is om uit te maken wat klanten precies willen en hoe je die behoefte kunt vervullen.”
De meeste ontslagen hebben niets met AI te maken
Doemberichten over de impact van AI op de arbeidsmarkt zijn wellicht overroepen. “Bedrijven beginnen nog maar net AI te implementeren en hebben vaak geen idee hoe dat de productiviteit van hun werknemers zal beïnvloeden”, zegt equity portfolio manager Steve Watson.
“Ik raad aan om berichten over banenverlies door AI met de nodige scepsis te benaderen. De meeste ontslagrondes hebben minder te maken met AI dan met algemene bedrijfsfactoren, zoals toegenomen concurrentie en hogere kostendruk.”
Tijdens de pandemie namen verschillende technologiebedrijven, e-commercespelers en financiële instellingen massaal nieuwe werknemers in dienst om aan de snel stijgende vraag te kunnen voldoen. Toen die vraag bekoelde en de rente steeg, hadden ze plots te veel personeel. “AI is een makkelijke verklaring voor ontslagen die er als gevolg van lagere winstgroei en de terugkeer naar een normaler patroon van consumentenbestedingen sowieso gekomen zouden zijn,” aldus Watson.
“Directies hebben altijd de koers van hun aandeel in het achterhoofd en zullen liever zeggen dat ze ‘de vruchten van AI plukken en daardoor een efficiënter bedrijf worden’ dan toegeven dat hun marges en activiteiten onder druk staan.”
Vibe coding heeft zijn beperkingen
Wat de impact van AI op de arbeidsmarkt zal zijn, is een vraag die elke activiteit, sector en regio aanbelangt. Voor consulting- en softwarebedrijven rijst de existentiële vraag of hun klanten wel externe hulp zullen blijven inschakelen, zegt equity portfolio manager Rob Lovelace.
Het antwoord verschilt afhankelijk van wie je die vraag stelt. CEO’s zeggen nogal eens dat ze wellicht minder zullen uitbesteden en aanwerven, maar chief technology officers zijn terughoudender, aldus Lovelace. “Zij denken dat we gewoon andere soorten consultants en werknemers zullen aantrekken om ons te helpen. Mogelijk blijkt dat de complexiteit in het werk louter verschuift en bedrijven meer mensen zullen moeten aanwerven voor andere taken. AI zal uiteindelijk wel flink wat tijds- en efficiëntiewinst opleveren, maar misschien veel minder banenverlies teweegbrengen dan iedereen voorspelt.”
En dan is er nog het feit dat de meeste mensen niet alles zelf willen doen. Zoals u en ik op YouTube bekijken hoe we een afvoer moeten ontstoppen, maar nog altijd een loodgieter bellen om een boiler te plaatsen, zo zullen bedrijven wel AI-tools gebruiken, maar ook experts blijven inschakelen om zeker te zijn dat kritieke taken juist worden uitgevoerd. “Alle informatie is misschien vlotter beschikbaar, maar bedrijven willen iemand die expertise aanbrengt, efficiënt werkt en verantwoordelijkheid neemt. Dat geeft de mens nog altijd een flinke voorsprong”, legt Lovelace uit.
