Belangrijke informatie

Deze website is uitsluitend bedoeld voor financiële tussenpersonen in België.

 

Als u een individuele belegger bent, klik dan hier, als u een institutionele belegger bent, klik dan hier. Als u informatie zoekt voor een andere locatie, klik dan hier.

 

Door te klikken, verklaart u dat u de informatie over wet- en regelgeving volledig hebt begrepen en hiermee instemt.

Risico's Marktconcentratierisico uitgelegd in vier grafieken

Martin Romo Brady L. Enright Steve Watson Damien McCann Jody Jonsson

24 juli 2026

Sinds de introductie van ChatGPT in 2022 hebben enkele aandelen uit het AI-universum nieuwe records gebroken, en dat ondanks hoge inflatie, ingrijpende invoerheffingen en oorlog in het Midden-Oosten. Een handvol bedrijven vertegenwoordigt nu een buitensporig groot deel van de Amerikaanse markt, waardoor de concentratie een niveau bereikt dat al tientallen jaren niet meer is waargenomen.

 

Dat betekent dat beleggers in bepaalde indexfondsen onbedoelde risico's in hun portefeuille houden, want fondsen die bedrijven wegen op basis van marktkapitalisatie – die dus de marktwaarde van bedrijven in aanmerking nemen – zijn niet zo breed gediversifieerd als velen verwachten. De volgende vier grafieken helpen om de huidige marktconcentratie in perspectief te plaatsen en benadrukken het belang van meer diversificatie.

 

1. De markt van vandaag is een van de meest geconcentreerde uit de geschiedenis

 

"We bevinden ons in een buitengewoon marktklimaat", zegt chief investment officer Martin Romo. De huidige marktconcentratie is opvallend: de 10 grootste bedrijven zijn goed voor bijna 40% van de S&P 500 Index.

 

Dit hebben we al eens meegemaakt. Tijdens de boom van Japan in de jaren 80 en het Amerikaanse Nifty Fifty-tijdperk zagen we vergelijkbare concentratieniveaus. Meer specifiek maakten de 10 grootste aandelen in 1964 39% van de S&P 500 Index uit. De grootste componenten waren AT&T, General Motors, ExxonMobil, IBM en Texaco – uiteenlopende bedrijven uit een waaier van sectoren.

Dat markten stijgen rond interessante beleggingsthema's is niets nieuws

Bronnen: Capital Group, FactSet, MSCI, RIMES, S&P Global. Gegevens per kwartaal, van 31 maart 1964 t/m 30 juni 2026. Vóór 1964 zijn er geen gegevens beschikbaar. De volledige concentratiecyclus van de Nifty Fifty wordt bijgevolg niet weergegeven. Japan vertegenwoordigd door de MSCI Japan Index. Top 10-concentratie wordt gedefinieerd als het aandeel van de 10 grootste indexcomponenten in de marktkapitalisatie van de index. Aandeel vertegenwoordigt het procentuele gewicht van de vermelde sector in de index.

De huidige concentratie is anders dan in de jaren 60 omdat veel van de grootste bedrijven, zoals NVIDIA, Microsoft, Amazon en Micron Technology, allemaal één thema gemeenschappelijk hebben: AI-investeringen. Daardoor zouden bijvoorbeeld halfgeleidersaandelen ook kunnen dalen als de vraag naar chips afneemt. "Dat is precies wat we hebben gezien tijdens de marktdalingen van begin juli, die werden aangevoerd door bedrijven als SK Hynix en Sandisk", aldus equity portfolio manager Brady Enright.

 

Eerdere perioden van extreme concentratie hielden uiteindelijk geen stand, vaak een pijnlijk proces, waarna de concentratie weer wat evenwichtiger werd. Dat betekent niet dat er een marktcrash aankomt, en dat voorspellen we ook niet. Concentratie is geen tool voor markttiming, maar wel een herinnering dat bomen niet tot in de hemel groeien.

 

Nu beleggers zich massaal op AI-aandelen storten, wordt een aantal kwaliteitsbedrijven over het hoofd gezien. "Dit zijn bedrijven met groeiende winsten, sterke dividenden en een duurzaam businessmodel", zegt Enright. "Tal van die bedrijven worden verhandeld tegen een korting van 20% of meer op hun historische waardering. Voorbeelden zijn onder meer Royal Caribbean, Procter & Gamble en Citigroup."

 

2. AI-concentratie is een wereldwijd fenomeen

 

Marktconcentratie treft niet uitsluitend de VS. Door de schijnbaar grenzeloze vraag naar gespecialiseerde chips vestigen technologiebedrijven in Zuid-Korea en Taiwan record na record. De 10 grootste bedrijven in de MSCI Emerging Markets Index vertegenwoordigen 41% van de totale marktkapitalisatie van de index, en slechts drie daarvan – SK Hynix, Samsung Electronics en TSMC – zijn al goed voor 29%.

Wereldwijde vraag naar computerchips werkt marktconcentratie in de hand

Bronnen: Capital Group, FactSet, MSCI, S&P Global. De cijfers tonen de indexconcentratie van de tien grootste bedrijven naar marktkapitalisatie in de MSCI Emerging Markets Index (opkomende markten), S&P 500 Index (VS), MSCI World ex USA (ontwikkelde markten excl. VS) en de MSCI Europe Index (Europa). Gegevens per maand, van 31 januari 1998 t/m 30 juni 2026.

Intussen hebben de wereldwijde markten ook nog heel wat andere aantrekkelijke mogelijkheden in petto, vooral in Europa en delen van Azië, waar de waarderingen nog steeds interessant zijn. "Ik denk dat er vandaag buiten de VS mooie koopjes te vinden zijn, vaak bij bedrijven die in hun sector wereldwijd koploper zijn", zegt equity portfolio manager Steve Watson. "Ze zijn alleen niet in de VS gevestigd. Neem bijvoorbeeld de Britse farmareus AstraZeneca of het Chinese Tencent, het grootste gamingbedrijf ter wereld."

 

"Ik probeer te midden van het AI-puin ook bedrijven te vinden die misschien onterecht zijn getroffen door de vrees dat gebruiksvriendelijke AI-toepassingen hun businessmodel onderuithalen", vervolgt Watson. Denken we maar aan grote softwarebedrijven zoals het Duitse SAP, en bedrijven die online reizen aanbieden, zoals Trip.com in China en Amadeus IT Group in Spanje. Dit zijn volgens mij bedrijven die AI faciliteren, geen 'onvermijdelijke AI-slachtoffers'."

 

3. Amerikaans bbp is sterk afhankelijk van AI-investeringen

 

Het concentratierisico treft niet alleen de 10 grootste bedrijven in de Amerikaanse index, maar ook de bredere economie. De uitrol van datacenters is een goede zaak voor de Amerikaanse groei: volgens de Federal Reserve van St. Louis waren AI-gerelateerde investeringen in de eerste negen maanden van 2025 goed voor bijna 1% van het reële bbp, of 39% van de globale groei tijdens die periode.

 

Dat betekent dat de bedrijfswinsten en de bredere economie dus gevoeliger kunnen zijn voor een vertraging onder invloed van AI. "De steeds grotere winsten zijn allemaal toe te schrijven aan dezelfde fysieke uitrol van datacenters", zegt Enright. "Chipmakers vertonen de sterkste groei omdat zo'n 50% van de kosten voor datacenters verband houden met halfgeleiders, maar bedrijven die verwarming, airconditioning, elektriciteit, waterbehandeling en transformatoren leveren, profiteren ook aanzienlijk."

AI motor voor grote delen van de wereldwijde economie

Een gestapeld staafdiagram met de concentratie van winsten, investeringsuitgaven en bijdragen aan het reële bbp van de VS. Samsung Electronics en SK Hynix zijn goed voor een groot deel van de winsten die in 2026 in Korea worden verwacht, en hetzelfde geldt voor Taiwan Semiconductor Manufacturing in Taiwan. In de VS zijn de Magnificent Seven nog steeds verantwoordelijk voor een groot deel van de winsten en investeringsuitgaven. AI-gerelateerde investeringen vertegenwoordigen ook een aanzienlijk deel van het Amerikaanse reële bbp.

Bronnen: Capital Group, FactSet, MSCI, S&P Global, Hannah Rubinton en Bontu Ankit Patro, 'Tracking AI’s Contribution to GDP Growth', St. Louis Fed On the Economy, 12 januari 2026. Schattingen per 30 juni 2026. Schattingen van winsten en investeringsuitgaven (CapEx) voor 2026 vertegenwoordigen de gemiddelde consensusschattingen door sectoranalisten voor het jaar afgesloten in december 2026. Korea wordt vertegenwoordigd door de MSCI Korea Index, Taiwan door de MSCI Taiwan Index en de VS door de S&P 500 Index. De Magnificent Seven (Mag 7) verwijst naar Alphabet, Amazon, Apple, Meta Platforms, Microsoft, NVIDIA en Tesla. Aandeel in het reële bbp van de VS vertegenwoordigt de door economen van de Federal Reserve geschatte bijdragen van AI-investeringen aan de economische groei tijdens de eerste negen maanden van 2025.

Volgens Enright kan het volgende hoofdstuk in het verhaal weleens gaan over andere bedrijven dan degene die nu profiteren van de stroom aan investeringsuitgaven. "Ik tracht vooral te achterhalen welke bedrijven dankzij AI een concurrentievoordeel kunnen verkrijgen dat ze in het verleden niet hadden. In sectoren zoals de financiële sector en de gezondheidszorg verwacht ik dat er bedrijven zullen zijn die AI inzetten op manieren waardoor ze sneller kunnen groeien of winstgevender kunnen worden dan hun concurrenten."

 

4. AI-moeheid slaat toe op de obligatiemarkt

 

Een ander segment van het AI-succes dat onder druk lijkt te staan, is de markt voor Amerikaanse bedrijfsobligaties. "De lawine aan obligatietransacties oefent druk uit op de obligatiekoersen van prominente bedrijven zoals Meta, Amazon en SpaceX", zegt Damien McCann, fixed income portfolio manager. Vandaag zijn hyperscalers zoals Alphabet en Meta goed voor ongeveer 4,8% van de Bloomberg US Investment Grade Corporate Bond Index, 78% meer dan een jaar eerder.

AI-bedrijven hebben de obligatiemarkten overspoeld

Een staafdiagram toont de stijging van het aandeel van hyperscalers in de markt voor Amerikaanse bedrijfsobligaties, van 2,7% in juni 2025 tot 4,8% in juli 2026, een stijging van circa 80%.

Bronnen: Capital Group, Bloomberg. Hyperscalers zijn Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Oracle en SpaceX, die aanzienlijk investeren in AI, cloudcomputing en datacenterinfrastructuur om de uitrol van AI te ondersteunen. Bedrijfsobligaties worden vertegenwoordigd door de Bloomberg US Aggregate Corporate Bond Index.

"Het enorme volume aan transacties in verband met AI laat duidelijk zien hoe belangrijk het is om vastrentende beleggingen te diversifiëren, vooral omdat het risico van een daling bij obligatiekoersen doorgaans groter is dan de kans op een stijging", zegt McCann. "Ik neem deze mogelijkheden elk apart onder de loep. Sommige hyperscalers bieden rentes die gezien hun sterke kasstromen en kredietratings interessant zijn, maar wat bepaalde nieuwere financieringsstructuren voor projecten betreft, ga ik selectiever te werk."

 

Ondanks de forse stijging van het aantal uitgiften blijft McCann optimistisch over de bredere bedrijfsobligatiemarkt. "Solide bedrijfswinsten, gezonde consumentenbestedingen en een veerkrachtige arbeidsmarkt vormen voor bedrijfsobligaties een gunstig klimaat. Dat beeld wordt volgens mij door AI-gerelateerde kredieten niet onderuitgehaald, maar het wordt wel belangrijker om posities te spreiden over bedrijfsobligaties van beleggingskwaliteit, high-yieldobligaties, gesecuritiseerde producten en opkomende markten."

 

Een oproep tot herschikking en diversificatie

 

De marktconcentratie in AI toont aan dat beleggen in indexfondsen ook wat onbedoelde nadelen inhoudt. "De stelling dat indexfondsen voor de meeste beleggers veiliger zijn, is een gangbare misvatting", zegt Jody Jonsson, vicevoorzitter van Capital Group. "Passieve fondsen zijn gemiddeld goedkoper. Maar goedkoper betekent niet per se veiliger, en het betekent ook niet dat beleggers betere resultaten zullen behalen."

 

Romo voegt toe: "Dit is geen argument om niet te beleggen in de bedrijven die in dit AI-tijdperk de drijvende kracht zijn. Een groot aantal daarvan zijn buitengewone bedrijven met duurzame vooruitzichten. Het punt is dat de benchmarks met hun huidige wegingen en waarderingen – en de passieve strategieën die deze indexen volgen – steeds vaker uitgaan van één dominante reeks scenario's."

 

Voor een meer evenwichtige benadering moeten beleggers zowel hun bedoelde als onbedoelde risico's onder de loep nemen. Romo zegt: "De winnaars van dit tijdperk moeten zich zowel gedurfd als nederig opstellen. Gedurfd genoeg om te beleggen in uitstekende bedrijven wanneer de fundamentals dat rechtvaardigen. Nederig genoeg om toe te geven dat geen enkel individueel thema, hoe krachtig ook, de samenstelling van een portefeuille zou mogen bepalen. Gedurfd genoeg om van de benchmark af te wijken wanneer risico en opbrengst daarom vragen. Nederig genoeg om te weten dat tegendraadse beslissingen ongemakkelijk, maar noodzakelijk kunnen zijn, vooral wanneer de kopgroep op de markt steeds kleiner wordt."

Martin Romo is voorzitter en chief investment officer bij Capital Group. Hij is ook equity portfolio manager en hij heeft 32 jaar ervaring in de beleggingsbranche (per 31/12/2024). Hij heeft een MBA van Stanford en een bachelor in architectuur van de University of California, Berkeley.

Brady Enright is een aandelenportefeuillebeheerder en heeft 35 jaar ervaring in de beleggingsbranche (per 31/12/2025). Hij heeft een MBA van Harvard en een bachelor in biologie van Stanford University.

Steven Watson is equity portfolio manager en heeft 38 jaar ervaring in de beleggingsbranche (per 31/12/2025). Hij heeft een MBA en een MA in de Franse taal- en letterkunde van New York University en een bachelor van de University of Massachusetts.

Damien McCann is fixed income portfolio manager en heeft 26 jaar ervaring in de beleggingsbranche (per 31/12/2025). Hij heeft een bachelor in de bedrijfskunde met specialisatie in financieel beheer van California State University, Northridge. Hij is tevens gecertificeerd als Chartered Financial Analyst®.

Jody Jonsson is vice-voorzitter van Capital Group, president van Capital Research & Management Company en equity portfolio manager. Ze heeft 39 jaar ervaring in de beleggingsbranche (per 31/12/2025). Ze heeft een MBA van Stanford en een bachelor in Economics van Princeton.

Onze nieuwste inzichten

Focus op vastrentende waarden
Een uniek marktmoment en argumenten voor actief beheer
250 jaar Amerika in zes grafieken
Groene groeischeuten in de Europese bouwsector?
Vier krachten die vorm geven aan de markten voor bedrijfsobligaties
Beleggings-vooruitzichten medio 2026
In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Het is niet mogelijk om direct te beleggen in een index, die niet wordt beheerd. De waarde van beleggingen en inkomsten daaruit kunnen zowel stijgen als dalen en u kunt uw inleg geheel of gedeeltelijk verliezen. Deze informatie is niet bedoeld als beleggings-, fiscaal of ander advies, noch als een aansporing tot het kopen of verkopen van effecten.
 
Verklaringen die worden toegeschreven aan een persoon verwoorden de mening van die persoon op het moment van publicatie en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs de mening van Capital Group of haar gelieerde ondernemingen. Alle informatie is per de aangegeven datum, tenzij anders vermeld. Sommige informatie kan van derden afkomstig zijn en de betrouwbaarheid van die informatie kan dan ook niet worden gegarandeerd.
 
Bij Capital Group staan drie beleggingsteams in voor het aandelenbeheer. Deze teams nemen in alle onafhankelijkheid beslissingen over beleggingen en het stemmen bij volmacht. Onze specialisten in vastrentende beleggingen verzorgen voor de hele Capital-organisatie het onderzoek naar en beleggingsbeheer van vastrentende producten. Voor effecten met aandelenkenmerken handelen ze echter uitsluitend namens een van de drie aandelenbeleggingsteams.